Archive for the 'สาระน่ารู้' Category

“ตินเพร็พ” (ThinPrep Pap Test)

มิถุนายน 18, 2009

“ตินเพร็พ” (ThinPrep Pap Test) เป็นการตรวจมะเร็งปากมดลูกด้วยวิทยาการใหม่ล่าสุด
มะเร็งปากมดลูก เป็นมะเร็งที่พบมากที่สุดในผู้หญิงไทย การตรวจภายในและตรวจหาเซลล์ผิดปกติจากปากมดลูกอย่างสม่ำเสมอ จะทำให้ตรวจพบความผิดปกติตั้งแต่เริ่มแรก สามารถทำการรักษาได้ง่าย และเป็นการป้องกันการเกิดมะเร็งระยะลุกลาม
การตรวจหาเซลล์มะเร็งแบบเก่าที่เรียกว่า “แป๊ปเสมียร์” (Pap Smear) นั้น ได้ถูกค้นพบมานานกว่า 50 ปีแล้ว การตรวจแป๊ปเสมียร์ แพทย์ผู้ตรวจจะใช้อุปกรณ์ทำจากแผ่นไม้บางๆ ที่ปราศจากเชื้อ ขูดเยื่อบุผิวบนปากมดลูกและเก็บสารน้ำในช่องคลอดแล้วป้ายลงบนแผ่นสไลด์แก้ว ส่งไปย้อมสีและส่องชันสูตรด้วยกล้องจุลทรรศน์
ปัญหาของการตรวจแป๊ปเสมียร์แบบเก่านั้น พบว่า หากขณะตรวจภายในมีการอักเสบ มีเลือดออก หรือมีมูกขาวมาก จะมีการปนเปื้อนของสิ่งเหล่านี้ ซึ่งทำให้บดบังเซลล์ที่มีความผิดปกติ และมีโอกาสที่จะตรวจไม่พบเซลล์ผิดปกติที่มีอยู่ได้
ตินเพร็พ (ThinPrep) เป็นวิธีการใหม่ล่าสุดที่นำมาใช้ในการตรวจหาเซลล์ผิดปกติจากปากมดลูกและในช่องคลอด เริ่มมีการใช้ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2539 ข้อมูลการศึกษาวิจัยจากสถาบันทั่วโลกพบว่า การตรวจด้วยวิธีใหม่นี้ ให้ผลดีกว่าการตรวจแบบเก่าประมาณร้อยละ 65 ในสหรัฐอเมริกาและหลายๆ ประเทศ ได้มีการเปลี่ยนแปลงโดยนำตินเพร็พ มาตรวจหาเซลล์มะเร็งจากปากมดลูก แทนวิธีการตรวจ แป๊ปเสมียร์ แบบเก่า
สำหรับในประเทศไทย การตรวจด้วยวิธี ตินเพร็พ เริ่มใช้มาประมาณ 1 ปี ข้อเสียของวิธีนี้คือ มีราคาสูงกว่าวิธี แป๊ปเสมียร์แบบเก่ามาก แต่มีข้อดีมากกว่าหลายอย่าง รวมทั้งผู้หญิงไม่จำเป็นต้องมาตรวจซ้ำหลายครั้งในระยะเวลา [...]

ปีเตอร์ ฮิกก์ส ผู้ให้กำเนิดทฤษฎีอนุภาคพระเจ้า

กันยายน 18, 2008

       ปีเตอร์ ฮิกก์ส (Peter Higgs) ศาสตราจารย์กิตติคุณจากมหาวิทยาลัยเอดินเบอระ (Edinburgh University) แห่งสหราชอาณาจักร ผู้เสนอแก่โลกตั้งแต่ปี 2507 ว่ามีอนุภาคนี้อยู่ ก็ลุ้นให้มีการค้นพบ “ฮิกก์ส” อนุภาคที่ได้รับการตั้งชื่อตามนามสกุลของเขาเช่นเดียวกัน
       
       พร้อมๆ กันนั้น “ฮิกกส์” ก็คาดหวังว่าตัวเขาเองจะมีชีวิตยืนยาวได้ทันเห็นการค้นพบ “ฮิกกส์” ที่เป็นอนุภาคสำคัญจากการทดลองครั้งสำคัญนี้ โดยในวันที่ 29 พ.ค.2552 เขาจะมีอายุครบ 80 ปีพอดี
       
       “ผมขอต่ออนุภาคพระเจ้าของผม ให้มีชีวิตยืนยาวอีกสักหน่อย ผมคงจะเปิดขวดแชมเปญหรือวิสกี้ แล้วให้เวลาเพื่อฉลองสักเล็กน้อย” ฮิกก์สกล่าวอย่างติดตลกกับผู้สื่อข่าวระหว่างการเยี่ยมชมเซิร์นเมื่อวันเปิดบ้านต้นเดือนเมษายนทีผ่านมา ซึ่งการให้สัมภาษณ์ของนักฟิสิกส์ผู้ยืนยันว่ามีอนุภาคผู้ให้กำเนิดนั้นเกิดยากยิ่ง เพราะนอกจากวงการฟิสิกส์อนุภาคจะมีสักกี่คนกันที่จะเข้าใจและเข้าถึง
       
       ฮิกกส์ได้นำเสนอทฤษฎีที่อธิบายจุดกำเนิดของมวลตั้งแต่ปี 2507 อย่างไรก็ดีเขารู้สึกลำบากใจต่อความโด่งดังที่ได้รับจากอนุภาคที่ใช้ชื่อเดียวกับเขา และได้ยกความดีความชอบให้กับกลุ่มนักฟิสิกส์จำนวนมากที่ทำงานจนนำไปสู่ความเข้าใจเกี่ยวกับมวล
       
       ทั้งนี้ความสมมาตร (symmetry) เป็นเรื่องสำคัญยิ่งสำหรับแนวคิดทางฟิสิกส์  หากอนุภาคในแบบจำลองมาตรฐาน (standard model) ซึ่งเป็นทฤษฎีที่พยายามอธิบายแรงพื้นฐานและอนุภาคมูลฐานในธรรมชาติด้วยสมการเพียงหนึ่งเดียวนั้น สมมาตรกันอย่างสมบูรณ์ ก็จะไม่มีอนุภาคใดเลยในแบบจำลองที่มีมวล
       
       แต่ความจริงที่ว่าอนุภาคมูลฐานส่วนใหญ่ไม่ได้ไร้มวล ดังนั้นต้องมีบางสิ่งที่ที่ทำให้เกิดมวลขึ้นในอนุภาค บางสิ่งที่ว่านั้นก็คือ “สนามฮิกก์ส” (Higgs field)
       
       ย้อนกลับไปทำความรู้จักกับ “ฮิกก์ส” อันหมายถึงตัวปีเตอร์นั้น เขาเกิดที่ประเทศอังกฤษ แต่วัยเด็กต้องเรียนหนังสือที่บ้าน เพราะต้องย้ายบ้านบ่อยครั้ง เนื่องด้วยอาชีพของบิดาที่เป็นวิศวกรเสียง (sound engineer) ของสถานีบีบีซี [...]